สำหรับใครที่อาศัยอยู่ทาวน์โฮม บ้านจัดสรร หรือมีพื้นที่รอบบ้านเป็นพื้นปูนซีเมนต์ พออยากจะปลูกพืชผักสวนครัวไว้กินเองสักหน่อย ก็มักจะติดปัญหาไม่มีแปลงดิน จะไปซื้อกระถางพลาสติกหรือกระบะสำเร็จรูปหลายๆ ใบมาวางเรียงกัน งบก็บานปลาย แถมพอโดนแดดจัดๆ ไปนานๆ กระถางพลาสติกก็กรอบแตกเสียหายง่าย
ทางออกที่คนรักการปลูกยุคใหม่นิยมใช้กันมาก เพราะทั้งประหยัด ทนทาน และทำให้ต้นไม้งามไวอย่างไม่น่าเชื่อ ก็คือ การปลูกผักในกระสอบ วันนี้เราจะมาแชร์เทคนิคตั้งแต่การเลือกถุงกระสอบ การผสมดิน ไปจนถึงการดูแล ให้มีผักสดๆ ปลอดสารพิษเก็บกินได้ตลอด
ทำไมปลูกผักในกระสอบ ถึงดีกว่ากระถางทั่วไป?
หลายคนอาจจะคิดว่าการเอาต้นไม้ไปใส่กระสอบก็แค่ทำเพื่อประหยัดค่ากระถาง แต่จริงๆ แล้วโครงสร้างของกระสอบมีข้อดีที่ช่วยให้รากพืชเติบโตได้ดีกว่ากระถางทึบๆ หลายเท่า
- รากเดินดี ไม่เน่าง่าย ต้นไม้ไม่ได้ต้องการแค่น้ำ แต่รากยังต้องการอากาศหายใจด้วย กระถางพลาสติกทั่วไปจะมีรูระบายน้ำแค่ที่ก้นกระถาง ถ้ารดน้ำเยอะเกินไปหรือรูตัน น้ำจะขังจนรากเน่า แต่ตัวกระสอบสามารถระบายความชื้นและรับอากาศได้รอบทิศทาง
- ดินไม่ร้อนจัด กระถางพลาสติกสีดำเวลารับแดดเมืองไทยตรงๆ จะอมความร้อนสูงมากจนรากฝอยที่ชิดขอบกระถางลวกสุกได้ แต่กระสอบที่มีการถ่ายเทอากาศตลอดเวลาจะช่วยลดความร้อนสะสมในดินได้ดี
- ย้ายที่สะดวก ปรับขนาดได้ตามใจ อยากขยับรับแดดหรือหลบฝนก็ยกย้ายง่าย ถ้าปลูกผักรากตื้นก็แค่พับขอบกระสอบลงมา ถ้าปลูกพืชหัวอย่างขิง ข่า หรือมันเทศ ก็คลี่กระสอบให้สูงขึ้นเพื่อเติมดินได้เรื่อยๆ
เลือกกระสอบแบบไหน นำมาปลูกผักแล้วรอด 100%
จุดที่คนมือใหม่มักพลาดคือ คิดว่าถุงอะไรก็เอามาใส่ดินปลูกต้นไม้ได้เหมือนกันหมด บางคนไปหยิบถุงขยะดำหรือถุงพลาสติกเนื้อทึบมาใช้ ผลคือน้ำขังแฉะ ดินเปรี้ยว และรากเน่าตาย
กระสอบที่เหมาะกับการนำมาปลูกพืชที่สุด ต้องเป็น กระสอบพลาสติกสาน แบบเดียวกับถุงข้าวสารหรือกระสอบใส่ปุ๋ยที่ยังไม่เคลือบฟิล์มทึบ เพราะเส้นใยพลาสติกที่ทอสานขัดกันจะมีช่องว่างเล็กๆ ระดับมิลลิเมตรกระจายอยู่ทั่วทั้งใบ ทำให้น้ำส่วนเกินซึมออกได้ทันที และอากาศไหลเวียนเข้าไปเลี้ยงรากพืชได้ตลอดเวลา แถมเนื้อพลาสติกสานยังเหนียวทนทาน รับน้ำหนักดินเปียกๆ ได้หลายสิบกิโลกรัมโดยก้นถุงไม่ทะลุ
สำหรับการเลือกขนาดให้เหมาะกับพื้นที่และชนิดของผัก สามารถกะคร่าวๆ ได้ตาม ขนาดกระสอบปุ๋ย 5–50 กิโลกรัม ดังนี้
- กระสอบขนาดเล็ก (บรรจุ 5–10 กก.): เหมาะกับพื้นที่ระเบียงแคบๆ ใช้ปลูกผักสลัด ผักบุ้ง คะน้า ต้นหอม หรือผักชี
- กระสอบขนาดกลางถึงใหญ่ (บรรจุ 25–50 กก.): เหมาะวางข้างกำแพงบ้านหรือลานซักล้าง ใช้ปลูกพืชที่รากลึกหรือต้นใหญ่ เช่น พริก มะเขือเทศ มะเขือเปาะ ขิง ข่า ตะไคร้ หรือแม้แต่มะนาวและฝรั่งกิมจู
ขั้นตอนการเตรียมกระสอบและผสมดินปลูกให้ผักโตไว
- พับขอบกระสอบให้ตั้งทรง ก่อนใส่ดิน ให้พับปากกระสอบลงมาด้านนอกสัก 2–3 ทบ เหมือนเวลาเราพับแขนเสื้อ วิธีนี้จะช่วยให้ปากกระสอบแข็งแรง ตั้งเป็นทรงกระบอกได้สวยงาม ไม่ล้มพับเวลารดน้ำ
- รองก้นกระสอบเพื่อความโปร่ง ใส่กาบมะพร้าวสับหรือใบไม้แห้งรองก้นกระสอบไว้ประมาณ 1 คืบ เพื่อช่วยกักเก็บความชื้นและป้องกันไม่ให้เนื้อดินไหลจับตัวกันแน่นที่ก้นถุง
- สูตรดินปลูกระบายน้ำดี ใช้ดินร่วน 1 ส่วน ผสมกับแกลบดำ 1 ส่วน กาบมะพร้าวสับ 1 ส่วน และปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักที่ย่อยสลายดีแล้วอีก 1 ส่วน คลุกเคล้าให้เข้ากันแล้วตักใส่กระสอบ ให้ระดับดินต่ำกว่าขอบกระสอบที่พับไว้ประมาณ 2 นิ้ว เพื่อเวลาให้น้ำดินจะได้ไม่กระเด็นหกเลอะเทอะ
- การจัดวาง หากวางบนพื้นปูนซีเมนต์ แนะนำให้หาอิฐบล็อก ท่อนไม้ หรือตะแกรงพลาสติกมารองใต้ก้นกระสอบให้ลอยพ้นพื้นสักนิด จะช่วยลดความร้อนจากพื้นปูนในตอนกลางวัน และไม่ทำให้พื้นบ้านเป็นคราบสกปรก
เคล็ดลับการดูแลและต่อยอดทำปุ๋ยไว้ใช้เอง
การปลูกผักในกระสอบจะระบายน้ำและอากาศได้ดีมาก ดังนั้นในช่วงหน้าร้อนดินอาจแห้งไวกว่ากระถางทั่วไป ควรหมั่นรดน้ำวันละ 1–2 ครั้ง เช้า-เย็น และทุกๆ 15 วัน ให้พรวนดินเบาๆ แล้วโรยปุ๋ยหมักหรือมูลวัวแห้งบางๆ รอบโคนต้น
นอกจากนี้ หากใครมีเศษใบไม้แห้งรอบบ้านหรือเศษผักเหลือจากการทำกับข้าว ก็สามารถนำกระสอบที่เหลือมาทำเป็นถุงหมักปุ๋ยอินทรีย์ไว้ใช้เองได้ง่ายๆ หรือถ้าใครปลูกจนชำนาญแล้วอยากต่อยอดทำดินผสมพร้อมปลูกและปุ๋ยหมักบรรจุถุงขายเป็นอาชีพเสริม ก็สามารถเลือกใช้ กระสอบปุ๋ย คุณภาพดีที่มีความเหนียวทนทาน เพื่อบรรจุสินค้าส่งให้ลูกค้าได้อย่างมั่นใจ ไม่ต้องกลัวถุงปริแตกระหว่างขนส่ง
เพียงแค่ปรับเปลี่ยนวัสดุใกล้ตัวอย่างกระสอบสานมาใช้ให้ถูกวิธี ต่อให้บ้านไม่มีพื้นดินเลยสักตารางเมตร ก็สามารถเนรมิตสวนครัวสีเขียวเล็กๆ ที่ทั้งประหยัดงบ สะอาดตา และมีผักสดปลอดภัยไว้กินเองได้ทุกวันแล้วครับ
ขอบคุณข้อมูลอ้างอิงและสาระน่ารู้เรื่องกระสอบจาก SV Polysack
ความรู้เรื่องโครงสร้างและคุณสมบัติของกระสอบพลาสติกสาน
ตารางเทียบขนาดกระสอบมาตรฐานสำหรับการใช้งาน
สอบถามข้อมูลเกี่ยวกับกระสอบเพิ่มเติม
สำหรับรายละเอียดสินค้า ขนาดกระสอบ หรือการเลือกกระสอบให้เหมาะกับการใช้งาน สามารถสอบถามกับ SV Polysack ได้โดยตรง
ดูข้อมูลจาก SV Polysack